 |
| LIEFDE: DE WEG TERUG NAAR EENHEIDSBEWUSTZIJN |
 |
|
| 1-Gevoelens: duiding van gevoelens |
| Gevoelens worden verguisd en geprezen; we moeten ze leren kennen of ze maar laten voor wat ze waard zijn; ze als ons uitgangspunt nemen of er afstand van doen; ze houden ons tegen of drijven ons vooruit. |
|
| Dit soort uitspraken zijn allemaal tekenen dat gevoelens en de omgang ermee voor ons een belangrijke aangelegenheid zijn. |
|
| In de ont-moeting worden wij met onze en andermans gevoelens geconfronteerd en geraakt. Wanneer wij open staan voor de betekenis van het geraakt worden, dienen gevoelens als wegwijzers naar een leven in objectief bewustzijn, dat wil zeggen naar een leven vanuit onze bron, onze essentie, onze ziel of naar een leven vanuit onze gefixeerde Persoonlijkheid die van onze bron, onze essentie, onze ziel gescheiden is. |
|
| Door het plezier, de vervullende rijkdom en de ontspanning die we erin kunnen ervaren, vergemakkelijken en verplezieren ze ons leven en verleiden ons bovendien de weg naar objectief bewustzijn in te slaan. |
|
| Emoties zoals wij die kennen, horen bij een leven dat zich niet voortdurend in objectief bewustzijn bevindt. Er hoeft niet tegen gevochten te worden, ze hoeven niet omarmd te worden, ze hoeven niet veroordeeld te worden: ze komen en gaan. We kunnen meegaan met onze emoties, er ons zelfs tijdelijk door laten overmeesteren, zolang we er maar op een ontspannen, rustige en vervullende wijze de regie over houden en we aldus er voor zorgen dat we er niet op gefixeerd raken. |
|
| Wanneer we er zó mee omgaan, dan hebben we optimaal profijt van hun functie als wegwijzer en vormen ze in de beleving ervan het zout in de pap in ons aards bestaan zolang wij niet in staat zijn om bij voortduring in objectief bewustzijn te verkeren. |
|
| Wanneer wij wél in objectief bewustzijn verkeren, dan worden onze emoties getranscendeerd. |
|
| 1.1 Wat zijn gevoelens of emoties? |
| Gevoelens of emoties zijn energiebewegingen vanuit ons binnenste, onze ziel of essentie, naar buiten toe. Ze verschillen van elkaar als energie in de wijze waarop ze zijn samengesteld ofwel gemoduleerd. |
|
| Gevoelens ontstaan doordat wij in de ont-moeting met de buitenwereld geraakt worden, daar al of niet betekenis aan hechten en daar vervolgens al of niet met een emotie op reageren, waarmee we ons en anderen laten zien dat en hoe we iets ervaren en beleefd hebben. |
|
| De wijze, de heftigheid en de plek waarop wij geraakt worden én de manier waarop wij daarmee omgaan en beleven, leiden tot een onuitputtelijke schakering van emoties. |
|
| 1.2 De functie van emoties of gevoelens. |
| Op kennisniveau is de functie van gevoelens dat zij ons en anderen in de ont-moeting tonen of, hoe en hoe sterk wij geraakt zijn. In het tonen van onze emotie aan ons zelf en de ander ligt een bron van kennis en lering; de emotie fungeert als een wegwijzer die laat zien hoe wij in elkaar zitten en met de werkelijkheid omgaan. Het is vervolgens aan ons de taak om uit te maken wat wij met deze kennis willen doen. |
|
| Op belevingsniveau, het ervaren van de emotie, fungeren emoties als wegwijzer naar de bron van ons levensplezier; zij laten ons voelen of, hoe en in welke mate wij met onze bron, onze ziel, onze essentie verbonden zijn. Hoe beter wij met onze bron verbonden zijn, hoe meer blijdschap en vreugde wij kunnen ervaren. |
|
| We kunnen, zoals gezegd, onze emoties op kennisniveau vanuit leergierigheid ondergaan of op belevingsniveau vanuit blijdschap en vreugde. De bevrediging van onze leergierigheid door middel van kennis en de vervulling van onze behoefte aan beleving van blijdschap en vreugde vormen de beloning voor onze inspanning. |
|
| Het ervaren van deze beloning voelt plezierig aan, waardoor we verleid worden de weg naar de bron van dit plezier nog verder in te slaan en te verkennen, waardoor we nóg diepere staten van bevrediging en vervulling bereiken. |
|
| Dit zichzelf herhalend, versterkend, verdiepend en ons verleidend proces van willen zoeken en beleven voelt in ons aan als een drang, een drive, die wij niet kunnen weerstaan. Deze drang of drive voert ons uiteindelijk naar onze bron, onze essentie, onze ziel, en daarmee naar bewust-zijn. |
|
| Op deze wijze wordt een derde functie van emoties zichtbaar: ze zijn de drager van onze drang naar bewust-zijn! |
|
| 1.3 Twee soorten gevoelens. |
| Wanneer wij in de ont-moeting met de buitenwereld ons basisvertrouwen en ons gevoel van geborgenheid kwijt raken, durven wij de stem van onze ziel niet meer vanuit gevoelens van blijmoedigheid te volgen en sluiten ons daarvan in meer of mindere mate van af. In plaats daarvan geven wij toe aan onze angst dat het leven ons niet zal dragen; om deze angst te kunnen verwerken ontwikkelen wij het de werkelijkheid verwringende mechanisme van onze Persoonlijkheid, onze eigen unieke manier om onze angstgevoelens een plaats te geven door vanuit angst betekenis te verlenen aan de werkelijkheid. |
|
| Wanneer wij vanuit onze Persoonlijkheid de werkelijkheid betekenis geven, dan is ons bewustzijn gefixeerd op onze Persoonlijkheid. De gevoelens die zich vervolgens manifesteren komen dan ook naar boven als gevoelens vanuit de Persoonlijkheid. Omdat de Persoonlijkheid geschapen is uit onze angst voor de werkelijkheid, kenmerken alle uit de persoonlijkheid voortvloeiende gevoelens zich door een zekere gespannenheid en onrust, zelfs als alles schijnbaar gunstig voor ons verloopt. |
|
| Wanneer wij níet gefixeerd zijn op onze Persoonlijkheid, dan leven wij vanuit een houding van ons veilig en geborgen weten, hetgeen resulteert in gevoelens van ontspannenheid en blijmoedigheid. |
|
| Een andere manier om voor onszelf te bepalen of onze gevoelens al of niet aan de fixatie op onze persoonlijkheid ontspringen, is te kijken of het betreffende gevoel ons verrijkt of verarmt. Is het gevoel een signaal dat u vertelt dat u een beter mens aan het worden bent, dat u uw leven rijker aan het maken bent, dat u uw leven aan het vervullen bent, dat uw leven waardevol voelt? Dán heeft u een duidelijk signaal dat u richting essentie of ziel wijst. |
|
| Zijn uw gevoelens niet zingevend, vervullend en verrijkend, maar stompen ze u af en maken u hol en op den duur krachteloos en gaat u zich er waardeloos door voelen? Dán heeft u een duidelijk signaal dat van uw essentie, uw ziel vandaan wijst. |
|
| 1.4 De betekenis van Plezier. |
| Wanneer we een emotie ervaren, dan stroomt er gemoduleerde energie. Hoe de energie ook gemoduleerd is, om wat voor gevoel het ook gaat, er stróómt iets. Het stromen van energie kan waargenomen worden en we kunnen er dan de betekenis plezierig of onplezierig aan hechten. Dat betekent dan, dat de stroming ons het gevoel geeft dat we leven of niet leven. Stromen we níet, dan voelen we niets en kunnen geen plezier of onplezier ervaren, hetgeen aanvoelt alsof we dood zijn. Dat is de reden waarom we vaak liever onplezierige emoties hebben dan helemáál geen emoties! |
|
| Het ervaren van plezier betekent slechts dat er een emotie stroomt, maar zegt niets over de betekenis van deze emotie. Er zijn bij voorbeeld genoeg mensen die plezier scheppen in het vernederen van anderen, in het haten, in het vernietigen en zo voorts. De op dit soort plezier volgende gevoelens zijn uithollende gevoelens die aangeven dat je ondanks je plezier leger geworden bent, waardoor je je onbehaaglijker gaat voelen, een gevoel dat je het liefst meteen wegstopt, waarna je opnieuw het plezier van stromen van dezelfde energie wilt ervaren om het gevoel van leegheid te maskeren. |
|
| Plezier is dus niets meer maar ook niets minder dan de betekenis die wij toekennen aan het voelen stromen van een emotie, ongeacht of die emotie een signaal is dat ons naar onze bron, onze essentie, onze ziel voert, of er vandaan. |
|
| Als wij willen écht weten of onze emotie ons naar onze bron of ervandaan voert, dan zullen wij moeten letten op signalen van ontspannenheid en verrijking, zoals hierboven uiteengezet. |
|
| 1.5 Twee uitersten van gevoelens: de haat en de vreugde. |
| Aan de ene kant van het spectrum aan gevoelsmogelijkheden komen we de haat tegen waarmee we een diepe kloof maken met onszelf en tussen onszelf en alles iedereen. Vanwege deze scheidslijnen openbaart zich van niets de essentie meer aan ons en wordt alles waardeloos: wij willen of kunnen niet meer weten of beleven hoe wonderlijk de wereld is en de haat stompt onze zintuigen af voor de beleving en kennis hiervan. Wij maken ons door voor haat te kiezen blind voor het wonder van het bestaan en koud van binnen. |
|
| Aan de andere kant van het gevoelsspectrum vinden we de vreugde, waarmee we ons weten en beleven van het wonder van de innige verbintenis met elkaar en de wereld en onze zich ontvouwende plaats daarin demonstreren. Alles heeft betekenis en waarde en al onze zintuigen staan wijd open voor deze ervaring. De vreugde maakt ons warm van binnen en opent al onze zintuigen voor het wonder van het bestaan. |
|
| Omdat deze twee gevoelens zo duidelijk de twee uitersten van ons betekenis geven aan en beleving van de werkelijkheid laten zien, en omdat we op deze manier zo duidelijk het verschil in leven vanuit de fixatie van onze persoonlijkheid dan wel vanuit onze Ziel kunnen laten zien, wijden we er aparte bijlagen aan: de Bijlage Vreugde en de Bijlage Haat. |
|
| De liefde vormt als zijnstoestand de bron van zowel de vreugde als de haat en komt inDe Ont-moeting zelf aan bod. |
|
| 1.6 Er zijn geen positieve of negatieve gevoelens |
| Emoties fungeren, zoals gezegd, als wegwijzers in ons leven. Elke emotie is een wegwijzer, zowel "positieve" als "negatieve" emoties. |
|
| Emoties het etiket geven dat ze wel of niet oké zijn, betekent het niet kunnen of willen zien van hun primaire functie van wegwijzer. |
|
| Wanneer dit etiket zich tot een fixatie ontwikkelt, dan missen we niet alleen de wegwijzer, maar veroordelen we ook ons zelf om het hebben van een bepaalde of van alle emoties. De weg terug naar het herkennen van emoties als belangrijke wegwijzers wordt dan nóg moeilijker! |
|
| 1.7 Gevoelens zijn niet onze levensbron maar een reflectie daarop |
| Zo belangrijk onze emoties als wegwijzers voor ons zijn, toch blijven het "slechts" reflecties op de werkelijkheid. Emoties zíjn niet de werkelijkheid, ze laten alleen zien hoe ons bewustzijn tegen de werkelijkheid áánkijkt. |
|
| Wanneer wij het gevoel hebben dat wij niet meer zijn dan onze gevoelens, wanneer wij er dus helemaal in verzuipen en er ons niet meer van los kunnen maken, dan verkeert ons bewustzijn in een fixatie op de Persoonlijkheid. |
|
| Wanneer wij ons enigszins hieruit los weten te rukken, dan beseffen wij weer dat we veel méér zijn dan onze gevoelens die slechts een beperkte kijk op de werkelijkheid reflecteren. |
|
| 1.8 De emotie voorbij |
| Wanneer wij in objectief bewustzijn verkeren, dan verdwijnt het betekenis geven en daarmee emoties zoals wij die kennen. Zonder ergens betekenis aan te hechten met alle emoties vandien staan wij dan in een ontspannen, open, vervullende verbinding met de werkelijkheid, waarbij het zich ontvouwende samenspel tussen de werkelijkheid en jouw rol daarin zich als vanzelf voltrekt. Je kijkt er alleen maar naar en geeft je over aan de ontvouwing in en via jou en laat je in je handelen erdoor meevoeren. De emoties zoals je die kent, verdwijnen doordat ze getranscendeerd worden in iets anders, waarover meer in de Bijlage "Negen facetten van Liefde". |
|
| Wanneer deze momenten voorbij zijn, dan komt onze reflectie en betekenis geven weer op gang en daarmee het proces en de processie van emoties. |
|
| Wanneer je in objectief bewustzijn kunt verblijven wanneer en hoe lang je maar wilt en op de wijze die bij jou past, dan heb je je verlichting gerealiseerd. |
|
|
| 2-Gevoelens beleefd vanuit onze Persoonlijkheid |
| Met de gevoelens die we ervaren, laten we zien hoe we betekenis verlenen aan de werkelijkheid, zoals we zagen in de Bijlage "Gevoelens-Betekenis van Gevoelens". Wanneer we de werkelijkheid niet meer vrijuit kunnen ervaren vanuit onze essentie, dan ervaren we onze gevoelens vanuit hoe onze Persoonlijkheid ze beleeft. |
|
|
| Onze Persoonlijkheid is een vervalste en slechte vervanging voor het gemis dat we aan contact met onze essentie ervaren. Het verlies aan contact met onze essentie is zó pijnlijk en angstaanjagend, dat wij er met behulp van onze Persoonlijkheid alles aan doen om kennis over dit gemis en herinnering aan die angst buiten het bewustzijn te houden. Aangezien via onze gevoelens in meer of mindere mate altijd iets van onze essentie tot het bewustzijn doordringt, worden gevoelens door de Persoonlijkheid vaak als bedreigend ervaren. |
|
| De Persoonlijkheid heeft dan ook een geweldig arsenaal aan middelen ontwikkeld om het bewuste contact met onze gevoelens binnen veilige grenzen te houden. Gevoelens worden verdrongen, gerationaliseerd, vertroebeld, niet tot expressie gebracht, onevenwichtig tot expressie gebracht, gesublimeerd, niet aanvaard of we dissociëren compleet; breid zelf het rijtje mogelijkheden dat de Persoonlijkheid tot haar beschikking heeft, maar uit. |
|
| De door de Persoonlijkheid vervormde gevoelens weerspiegelen altijd iets van onmacht doordat ze een voortdurende poging zijn de werkelijkheid vanuit essentie te beleven, maar daarin nooit echt goed slagen. Wat we ook doen in het leven en hoe we het ook doen, maakt voor de beleving van de Persoonlijkheid niets uit: het voelt nooit aan als genoeg, als vervuld. Daarmee is alles waar de Persoonlijkheid een vinger achter heeft, altijd doortrokken van een bepaalde ondertoon van onmacht. Juist die onmacht leidt weer tot gevoelens van onrust en gespannenheid.
De uit de Persoonlijkheid voortvloeiende gevoelens brengen ons dan ook altijd uit balans, we zijn niet gecenterd in onze essentie. De Persoonlijkheid gaat op zoek naar een alternatief voor een gevoel van balans en komt dan uit bij Zelfbeheersing als middel om om te gaan met de onrust en gespannenheid waarmee zijn gevoelens doortrokken zijn. |
|
|
| 2.1 Gevoelens beleefd vanuit onze Essentie |
|
| Wanneer we leven vanuit onze essentie en vanuit onze essentie in de vorm van gevoelens laten zien hoe wij de werkelijkheid ervaren, dan voelen onze gevoelens heel anders aan. Onze gevoelens worden dan gedragen door een essentiële ondertoon van rust, ontspannenheid, kracht, rijkdom, vervulling, een, anders gezegd, essentiële ondertoon van balans in ons leven. Onze gevoelens accentueren deze balans en verstevigen die zelfs! Onze essentie krijgt dit klaar, zorgt ervoor dat we niet in een fixatie op de Persoonlijkheid schieten, door ten aanzien van de werkelijkheid, elkaar en onszelf een houding van Gelijkmoedigheid aan te nemen. |
|
|
| 2.2 Zelfbeheersing: de valse poging tot balans van de Persoonlijkheid |
|
| Wanneer we géén zelfbeheersing zouden kennen, dan zouden we geen enkele rem op de emoties van onze Persoonlijkheid hebben. Dat werkt niet prettig en gemakkelijk in de omgang met de wereld, met elkaar en met onszelf. Zelfbeheersing is daarmee een belangrijk middel om de omgang met elkaar mogelijk te maken en te kunnen leven met onze innerlijke wereld. |
|
| Met Zelfbeheersing pakken we een gevoel op en containeren de erin tot uitdrukking komende onrustige en gespannen energie. Die container kunnen we opbergen, verstoppen, een ander kleurtje geven, later nog eens open maken en zo voorts. We tellen bij wijze van spreke tot tien en denken dan onze innerlijke balans hervonden te hebben. Niets is echter minder waar, hetgeen blijkt wanneer we de container weer open maken. Alle heftigheid en onbalans die in de emotie besloten lagen, komen er dan alsnog uit: je raakt alsnog overstuur of ontploft, je blijft maar doorgaan over wat je meemaakte en zo voorts. |
|
| Toch kan Zelfbeheersing, het tot tien tellen, een rol gaan spelen bij een goede verwerking van emoties. Zelfbeheersing vooronderstelt namelijk een zeker bewustzijn van de tegendelen van een vraagstuk, anders kunnen de tegendelen niet beheerst worden. Een en ander speelt zich natuurlijk wél af binnen het kader van de Persoonlijkheid, hetgeen betekent dat de oorsprong van het bestaan van een gespannen gevoel met betrekking tot de tegenstelling buiten het bewustzijn moet blijven. Met het bewustzijn op het bestaan van de tegendelen zijn we echter wél in staat om de ruimte waarbinnen de Persoonlijkheid opereert, op te schonen: van these gaan we via antithese naar synthese en de verschillende syntheses worden op elkaar afgestemd: we hebben het op een rijtje staan, maar nog stééds binnen de beperkingen die inherent aan de Persoonlijkheid zijn. Wanneer we echter vanuit Zelfbeheersing geleidelijk meer orde in de innerlijke wereld van de Persoonlijkheid scheppen, dan ontstaat er toch wat meer rust en sparen we energie uit, zodat onze essentie meer kansen krijgt zich te manifesteren en wij meer kracht, energie hebben om langer en dieper in onze essentie te blijven. Castaneda beschrijft in zijn boeken dit proces als het schoonvegen van de Tonal. De ruimte, rust en energie die vanuit Zelfbeheersing geschapen worden en vrij komen, geeft kansen aan manifestatie van onze essentie, onder andere aan de manifestatie van Gelijkmoedigheid, het essentiële alternatief voor Zelfbeheersing. |
|
| Vanuit onze Gelijkmoedigheid kunnen we de uit de Persoonlijkheid voortvloeiende gevoelens hanteren waarbij we kunnen kiezen ze tot expressie te brengen of niet; we hoeven onze gevoelens ons niet van binnen te laten verzieken, we kunnen onze gevoelens transformeren of we kunnen de Persoonlijkheid zelf, als bron van onze onrustige gevoelens, gaan aanpakken. |
|
|
| 2.3 Gelijkmoedigheid: een waarachtige balans van onze essentiële gevoelens |
|
| Gelijkmoedigheid is de uit onze essentie voortvloeiende houding van waaruit we onze gevoelens beleven en ermee omgaan. Het op de Persoonlijkheid gefixeerde Bewustzijn verhindert de ontdekking dat er zoiets als essentiële gelijkmoedigheid bestaat, maar wanneer we gezond doorgroeien in ons bewustzijn herontdekken we deze essentiële eigenschap. |
|
| Bij een houding van Gelijkmoedigheid laat ons bewustzijn toe dat onze essentie onze gevoelens mede doordrenkt met rijkdom, gevuldheid, stevigheid en vrijuit en vloeiend stromende kracht, vanuit de achtergrond van ontspannenheid, rust en zekerheid die uit ons basisvertrouwen in de werkelijkheid voortvloeien. Al deze kenmerken én de bewuste regie over onze gevoelens geven een gevoel van een waarachtige balans vanuit onze essentie van onze gevoelens: we zijn Gelijk-moedig. Welke gevoelens ook tot uitdrukking gebracht worden, hoe heftig de gevoelens ook mogen zijn, het elastiekje van onze Gelijk-moedigheid brengt ons steeds terug bij onze essentie en zorgt ervoor dat we niet meegaan in de mallemolen van de fixatie op onze Persoonlijkheid. Bij Gelijk-moedigheid is sprake van een bewúste regie, die ervoor zorgt dat er geen sprake is van onverschilligheid, maar van een alerte interactie met de omgeving. Wanneer we goed gecenterd zijn in onze essentie, dan verloopt de bewuste regie vaak zó snel, dat we niet eens in de gáten hebben dat we aan het regisseren waren of zelfs helemáál niet regisseerden, hetgeen als spontaan en authentiek aanvoelt en overkomt. |
|
|
| 2.4 Hoe Gelijkmoedigheid te verwezenlijken |
|
| Het mooie is dat we Gelijkmoedigheid, evenals alle andere aan liefde, aan essentie gerelateerde eigenschappen, niet hoeven te verwezenlijken. Elke aan liefde, aan essentie gerelateerde eigenschap, bestaat al in ons als onze essentie, we hoeven alleen maar toe te staan dat zij zich in ons openbaart. De fixatie op onze Persoonlijkheid verhindert de openbaring van deze essentiële eigenschappen aan ons bewustzijn. De ontmanteling van deze fixatie en het ruimte geven aan de ontwikkeling van deze essentiële eigenschappen brengt vanzelf het bestaan van de essentiële eigenschap van Gelijkmoedigheid en andere essentiële eigenschappen in ons bewustzijn weer naar boven, waarna wij er met ons bewustzijn weer de regie over kunnen gaan voeren. |
|
| Alhoewel je niet direct aan Gelijkmoedigheid kunt "werken", zie je dat Gelijkmoedigheid sneller als essentiële eigenschap tot ontwikkeling komt, wanneer we ophouden met anderen en onszelf te veroordelen en bewustzijn verkrijgen op het direct aan de fixatie op de Persoonlijkheid gerelateerde proces van (Zelf)veroordeling. Processen van (Zelf)veroordeling komen gemakkelijker tot stilstand en kunnen beter doorbroken en voorkomen worden, wanneer we ruim baan geven aan de Verwondering en vanuit deze opening, deze ontvankelijke houding, een eventuele beleving van de gevoelens vanuit onze en andermans Persoonlijkheid met meedogende, zeg maar milde humor benaderen. Laat de Verwondering en de Humor echter geen nieuw mechanisme worden om gevoelens die we niet willen erkennen te maskeren, want dan zijn we nóg verder van huis. |
|
|
| 2.5 Verwondering |
|
| Als kind staan we open voor alles; we zijn ontvankelijk en omdat er nog weinig fixaties zijn, ervaren we deze ontvankelijkheid als kinderlijke onschuld. Wanneer we onze ontvankelijkheid en kinderlijke onschuld als volwassene weten vast te houden of opnieuw te ontdekken en er bewustzijn op verkrijgen, dan ontwikkelt onze kinderlijke ontvankelijkheid en onschuld zich tot Verwondering. Datgene waarover we ons verwonderen, raakt ons; om het proces van geraakt worden goed te doorstaan, hebben we een niet (zelf)veroordelende houding nodig, waarbij Humor een belangrijke rol kan spelen. |
|
|
| 2.6 Humor |
|
| Waarachtige gelijkmoedigheid gaat altijd samen met respectvolle humor!
Humor met een open hart, vanuit je essentie, geeft je de kans om het raken en geraakt worden in je eigen en andermans kleine en grote pijn en lijden, alle vormen van fixaties dus, te delen, bespreekbaar te maken, te relativeren en een nieuwe plek te geven. Humor doet dat door vanuit een respectvolle verbinding met de ander en jezelf het leven vanuit een onverwachte invalshoek te benaderen, zodat je even los komt van je fixatie op één van de twee tegendelen van de fixatie of van beide tegendelen tegelijk. Fijngevoelige humor werkt op een prettig storende manier in op wat wij als onze grenzen ervaren; ze voelt aan als gekietel. Hoe dan ook, Humor geeft wanneer we ons eraan overgeven, een bevrijdend, opluchtend gevoel. Humor bevrijdt ons voor een kort moment van de fixatie op onze Persoonlijkheid; in de ruimte die daardoor ontstaat, treedt onze essentie naar voren, wat als verwarmend van binnen aanvoelt; je voelt je even een ander, zeg maar, écht mens. |
|
| Humor is een levenshouding en een vaardigheid, die alléén naar je toe komen wanneer je de pijn en het lijden van jezelf en de ander niet veroordeelt, waardoor er ruimte ontstaat voor een onbevangen waarnemen van jezelf en/of de ander. Is die ruimte er níet, dan kan de Humor zich niet vanuit het hart ontvouwen. Zij ontaardt dan al gauw in cynisme of sarcasme, twee vormen van afbreken, buitensluiten en scheiden, de eerste vooral op jezelf, de tweede vooral op de ander gericht. |
|
|
| 2.7 Kip en het ei |
|
| Gelijkmoedigheid, verwondering, humor, een niet (zelf)veroordelende houding zijn essentiële kwaliteiten die elkaar mogelijk maken, aanvullen, ondersteunen en versterken. Als je je deze kwaliteiten wilt eigen maken door je je ervoor open te stellen, dan kun je je wel eens gaan afvragen waar je moet beginnen. De praktijk van het leven zal moeten openbaren welke weg zich daarin voor je opent. Weten waarop je wacht en de intentie hebben om je open te stellen voor de zich aldus aandienende kansen zijn de instrumenten die je tot je beschikking hebt om als het zover is, stappen te kunnen zetten. |
|
|
| 2.8 Gelijkmoedigheid: een open grens tussen jou en de ander |
|
| Wanneer we leven vanuit (Zelf)beheersing, dan neemt de Persoonlijkheid de fixatie op de tegenstelling als uitgangspunt van het bestaan; dat betekent een denken en gerichtheid op tegendelen als uitersten die van elkaar gescheiden zijn door grenzen. Wanneer we onszelf alleen of hoofdzakelijk als Persoonlijkheid kunnen zien, dan ervaren we in onszelf deze grenzen. Aangezien elke Persoonlijkheid uniek is, ervaart elke Persoonlijkheid zijn eigen, unieke grenzen. Deze grenzen worden dan gezien als "jouw" grenzen. Die grenzen worden dan geobserveerd, bewaakt, verstevigd en zo voorts; overschrijding van de grenzen wordt als niet eigen gevoeld, we schrikken van deze overschrijdingen, voelen angst of pijn en zo voorts; uiteindelijk, als laatste en meest ultieme verdediging, veroordelen we de ander en onszelf voor het overschrijden van de grenzen van "jezelf". |
|
| Veel therapieën zijn op de gedachtegang gebaseerd dat je "bij je zelf moet blijven". Wat dat zelf dan is en waarom je er niet bij kunt blijven, is vaak erg onduidelijk. Meestal wordt bedoeld dat we ons niet moeten laten raken in onze gevoelens of ons moeten afsluiten van het gevoel van geraakt worden. We moeten bij de balans van onze persoonlijkheid, van onszelf, zien te blijven, een balans die echter geen echte balans is. Een dergelijke gedachtegang en houding kan een goede hulp zijn om crisissituaties in de Persoonlijkheid tijdelijk te bezweren; veranderingsprocessen kunnen soms wel eens te snel gaan, en dan is het fijn om dit soort afgrenzingtechnieken bij de hand te hebben. Het nadeel van deze techniek is echter dat wij onze openheid en ontvankelijkheid verliezen, waarmee uiteindelijk een echte ont-moeting met onszelf en de ander bemoeilijkt of onmogelijk gemaakt wordt: het middel van afgrenzing kan uiteindelijk erger worden dan de kwaal. |
|
| We kunnen er echter óók voor kiezen om open en ontvankelijk te blijven, waardoor we natuurlijk flink geraakt worden door alles wat bij ons binnen komt. Alles verwerken waardoor we geraakt worden, lukt vaak niet, waardoor de gedachte, de neiging en de wens ontstaan grenzen op te werpen en je af te sluiten. Zo'n gedachtegang en houding heeft echter als vooronderstelling dat het niet oké is wanneer we geraakt worden, iets voelen en het gevoel niet kunnen verwerken. We veroordelen ons er om en gaan aan de slag om controle over het proces te krijgen door middel van afsluitingstechnieken. We kunnen ons echter ook aanleren het geraakt worden te ondergaan vanuit verwondering, niet-veroordeling ((Zelf)acceptatie) en milde humor: vanuit Gelijkmoedigheid dus. We blijven dan open en ontvankelijk, worden geraakt, hebben de innerlijke ruimte tot onderzoek wat van ons is en wat van de ander, wat deel uitmaakt van onze Persoonlijkheid of van onze essentie, blijven in de ont-moeting met onszelf en onze omgeving in een open grens, maar hebben geen onoverkomelijke last van de fixaties, de pijnen, waarin we wellicht geraakt worden, waardoor we in balans blijven en ons niet hoeven af te sluiten. |
|
| Elke therapie zou eigenlijk moeten zoeken naar een op de persoon toegepaste mix van grenzen stellen en gelijkmoedigheid verwerven en de cliënt op de verschillen ertussen moeten wijzen, zodat men er bewustzijn op kan verwerven en kan kiezen voor een bepaalde ontwikkeling. |
|
| De betekenis van de Ont-moeting voor de ontwikkeling van Gelijkmoedigheid
De ontmanteling van de fixatie op de Persoonlijkheid door de (zelf)veroordeling vanuit ontvankelijke verwondering en respectvolle humor aan te pakken en daarmee het ruimte geven aan de ontwikkeling van essentiële eigenschappen als onder andere gelijkmoedigheid vindt plaats in het proces van de ont-moeting van onszelf in de ander, omdat wij juist in dit proces steeds geraakt worden in onze essentie en/of onze fixaties. Wanneer wij het proces van de ont-moeting op een bewuste manier aangaan, vanuit een open grens, dan kunnen wij met méér gemak de fixatie op onze Persoonlijkheid ontmantelen en geven wij darmee ruim baan aan essentiële eigenschappen als gelijkmoedigheid en andere kwaliteiten die ons als vanzelf uiteindelijk ten deel vallen en waar wij dan bewust gebruik van kunnen maken. |
|
|
| 2.9 Gelijkmoedigheid en Basisvertrouwen |
|
| Wanneer we in staat zijn vanuit Gelijkmoedigheid te leven, dan openbaren belangrijke delen van onze essentie zich aan ons, waaronder onschuld, verwondering en humor; in het algemeen voelen we ons bovendien meer open staan voor de wereld, waarbij we in staat zijn gemakkelijker in onze essentie te blíjven. Dit meer weet hebben van wat essentie is, van wat onze eigen essentie is en van wat die vermag, leidt tot een toename van ons basisvertrouwen in de werkelijkheid. |
|
| | Omhoog | |